Nagoya Protocol
Deze site helpt onderzoekers te begrijpen welke hun verplichtingen zijn door de implementatie van het Nagoya Protocol.
Waarover gaat het Nagoya Protocol?
Gebruik van genetisch, biologisch materiaal door onderzoekers.
Is dat relevant voor mij?
Gebruik je materiaal dat van buiten België komt in je onderzoek?
Als je biologisch materiaal gebruikt in je onderzoek.
Dan kan het Nagoya Protocol van toepassing zijn op jouw onderzoek
Wat is biologisch materiaal?
Plantaardig
Plantaardig materiaal komt uit het plantenrijk. Denk aan zaden, bladeren, wortels, algen en gedroogde plantenmonsters.
Dierlijk
Dierlijk materiaal is afkomstig van gewervelde en ongewervelde dieren. Dit omvat weefsels, bloed, DNA-monsters en extracten zoals giffen en enzymen.
Microbieel
Microbieel materiaal bestaat uit onzichtbare organismen zoals bacteriën, schimmels, gisten en virussen.
Wat doet het Nagoya Protocol?
Toegang tot het genetisch materiaal mogelijk maakt.
Het creëert een internationaal rechtskader dat:
De voorwaarden uitstippelt over het billijk delen van de voordelen (Acces & Benefit Sharing, of ABS) die er uit voortvloeien.
Wat is ABS?
Wie in België gebruikmaakt van biologisch materiaal, meer bepaald zogeheten genetische hulpbronnen, moet de Europese Verordening (EU) nr. 511/2014 naleven. Die verordening implementeert binnen de Europese Unie de verplichtingen uit het Nagoya Protocol. Elk land heeft immers soevereine rechten over de genetische hulpbronnen die binnen zijn grenzen voorkomen. Dit principe van toegang tot genetisch materiaal en het eerlijk delen van de voordelen die daaruit voortvloeien, noemen we ABS (Access and Benefit-Sharing). Het protocol stippelt hiervoor de juridische voorwaarden uit, inclusief de traditionele kennis die aan het materiaal verbonden is.
Is het Nagoya Protocol van toepassing op jou?
Onderzoekers hebben de wettelijke verplichting om het Nagoya Protocol na te leven.
Het protocol is alleen van toepassing op genetische rijkdommen waartoe toegang is verkregen: 1) uit een land dat partij is bij het Nagoya Protocol en dat wetgeving inzake toegang en batenverdeling (ABS) heeft en 2) met als doel het ‘gebruik van genetische rijkdommen’ na 12 oktober 2014.
Het protocol is niet van toepassing op:
- Menselijke genetische hulpbronnen
- Genetische rijkdommen die vallen onder gespecialiseerde internationale instrumenten (zoals het Internationaal Verdrag inzake Plantgenetische Hulpbronnen voor Voedsel en Landbouw)
- Genetische hulpbronnen als handelswaar
Het protocol is zowel van toepassing op wie rechtstreeks van het land van herkomst de genetische bronnen verkrijgt als op degenen die ze indirect van derden verkrijgen.
Wat moeten onderzoekers doen?
Verschillende stappen volgen om ervoor te zorgen dat de ABS-wetgeving van het land dat het genetisch materiaal verstrekt, is gevolgd. Door ‘passende zorgvuldigheid’ (due diligence) moet men trachten alle relevante toestemmingen te verkrijgen, dat administratieve proces te documenteren en eventueel verklaringen in te dienen. Ook landen die geen partij zijn bij het Nagoya Protocol kunnen relevante ABS-wetgeving hebben waaraan je als onderzoeker moet voldoen. In dat geval moeten in het kader van ‘passende zorgvuldigheid’ echter geen verklaringen worden ingediend.